دوز

هدف

سه نشان خود را در یک ردیف — افقی، عمودی یا روی قطر — پیش از حریف بچینید. اگر هیچ‌کدام موفق نشوند، بازی با مساوی تمام می‌شود.

حالت‌ها

• مبتدی (کامپیوتر): کامپیوتر بدترین حرکتی که می‌تواند پیدا کند را انجام می‌دهد. عالی برای بچه‌ها — هر بار برنده می‌شوید.
• آسان (کامپیوتر): کامپیوتر حرکت‌های مجاز تصادفی انجام می‌دهد. بزرگ‌سالان بیشتر بازی‌ها را می‌برند.
• متوسط (کامپیوتر): کامپیوتر بردهای شما را می‌بندد و از فرصت‌های خودش استفاده می‌کند. منتظر بازی‌های نزدیک و مساوی‌های زیاد باشید.
• سخت (کامپیوتر): کامپیوتر بهینه بازی می‌کند — مساوی بهترین نتیجه‌ای است که می‌توانید امیدوار باشید.
• ۲ بازیکن: دو بازیکن به نوبت روی یک دستگاه بازی می‌کنند. X اول شروع می‌کند؛ نشان‌ها در هر بازی جدید جابه‌جا می‌شوند.

کنترل‌ها

• روی هر خانه خالی کلیک یا لمس کنید تا نشان خود را قرار دهید.
• با Tab به تخته بروید، با کلیدهای جهت‌نما فوکوس را جابه‌جا کنید، Space یا Enter را بزنید تا نشان گذاشته شود.

نکته‌ها

• حرکت اول مزیّت کوچکی دارد — با بازی بهینه، کسی که اولین علامت را می‌گذارد دست‌کم می‌تواند مساوی را تحمیل کند.
• خانهٔ مرکز قوی‌ترین خانهٔ آغازین است. گوشه‌ها بعد از آن قرار می‌گیرند؛ لبه‌ها ضعیف‌ترین‌اند.
• مراقب «دوشاخه‌ها» باشید — یک حرکت که هم‌زمان دو تهدید برد می‌سازد. حالت سخت دقیقاً با همین دوشاخه‌ها می‌برد.

تاریخچه و نام‌های دیگر

دوز یکی از کهن‌ترین بازی‌های شناخته‌شده در جهان است. جدّ مستقیم آن، «Terni Lapilli»، در قرن یکم پیش از میلاد توسط شهروندان رومی بازی می‌شد — باستان‌شناسان جدول‌های ۳×۳ خراشیده‌شده بر سنگ‌فرش‌ها را در سراسر امپراتوری روم پیدا کرده‌اند. شکل امروزی کاغذ و مدادی با X و O در قرن نوزدهم در بریتانیا به ساختار کنونی خود رسید.

این بازی در سراسر جهان نام‌های گوناگونی دارد: در فارسی به آن دوز و گاه XO یا تیک‌تاک‌تو گفته می‌شود؛ در انگلیسی بریتانیایی Noughts and Crosses؛ در انگلیسی آمریکایی Tic-Tac-Toe یا Xs and Os؛ در اسپانیایی Tres en raya؛ در فرانسوی Morpion؛ در ایتالیایی Tris یا Filetto؛ در آلمانی Tic-Tac-Toe یا Drei gewinnt؛ در روسی Крестики-нолики؛ در ژاپنی 三目並べ؛ در چینی 井字棋؛ در پرتغالی Jogo da Velha؛ و در عربی إكس أو.

دوز ۳×۳ از نظر ریاضی یک «بازی حل‌شده» است — وقتی هر دو طرف بهینه بازی کنند، نتیجه همیشه مساوی می‌شود. به همین دلیل سطح «سخت» این‌جا هرگز به شما نمی‌بازد: تنها بهینه بازی می‌کند. شکست‌دادن «سخت» ممکن نیست، اما کشاندن آن به مساوی خودش یک پیروزی کوچک به‌حساب می‌آید.